دسته بندی موضوعی احکام شرعی - وصى

1-شرائط وصى
        لزوم مسلمان و بالغ و عاقل و مطمئن بودن وصی
        2704 - وصی باید مسلمان و بالغ و عاقل و مورد اطمینان باشد.

2-ضمان وصى
        ضمان تلف مال در صورت عدم کوتاهی وصی
        2717 - اگر مقداری از مال میت در دست وصی تلف شود، چنانچه در نگهداری آن کوتاهی کرده و یا تعدی نموده ، مثلا میت وصیت کرده است که فلان مقدار به فقرای فلان شهر بده و او مال را به شهر دیگر برده و در راه از بین رفته ، ضامن است واگر کوتاهی نکرده و تعدی هم ننموده ، ضامن نیست .

        ضمان تلف مال در صورت کوتاهی وصی
        2717 - اگر مقداری از مال میت در دست وصی تلف شود، چنانچه در نگهداری آن کوتاهی کرده و یا تعدی نموده ، مثلا میت وصیت کرده است که فلان مقدار به فقرای فلان شهر بده و او مال را به شهر دیگر برده و در راه از بین رفته ، ضامن است واگر کوتاهی نکرده و تعدی هم ننموده ، ضامن نیست .

        عدم ضمان تلف مال میت در صورت عدم کوتاهی وصی
        2717 - اگر مقداری از مال میت در دست وصی تلف شود، چنانچه در نگهداری آن کوتاهی کرده و یا تعدی نموده ، مثلا میت وصیت کرده است که فلان مقدار به فقرای فلان شهر بده و او مال را به شهر دیگر برده و در راه از بین رفته ، ضامن است واگر کوتاهی نکرده و تعدی هم ننموده ، ضامن نیست .

3-عجز وصى
        لزوم تعیین همکار برای وصی توسط حاکم در فرض ناتوانی وصی از انجام وصیت
        2716 - اگر وصی نتواند به تنهایی کارهای میت را انجام دهد حاکم شرع برای کمک او یک نفر دیگر را معین میکند.

4-نپذيرفتن وصى
        عدم وجوب عمل کردن به وصیت برای وصی در صورت اعلام عدم آمادگی به وصیت کننده
        2713 - اگر انسان بفهمد کسی او را وصی کرده ، چنانچه به اطلاع وصیت کننده برساندکه برای انجام وصیت او حاضر نیست ، لازم نیست بعد از مردن او به وصیت عمل کند، ولی اگر پیش از مردن او نفهمد که او را وصی کرده ، یا بفهمد و به او اطلاع ندهد که برای عمل کردن به وصیت حاضر نیست ، باید وصیت او را انجام دهد، اگر وصی پیش از مرگ ، موقعی ملتفت شود که مریض بواسطه شدت مرض ، نتواند به دیگری وصیت کند، باید وصیت را قبول نماید.

5-وصى بعداز وصى
        لزوم عمل به وصیت توسط وصیی که بعد از وصی اول معین شده است
        2718 - هرگاه انسان کسی را وصی کند، و بگوید که اگر آن کس بمیرد فلان وصی باشد،بعد از آن که وصی اول مرد، وصی دوم باید کارهای میت را انجام دهد.

6-وصى ميت
        جواز انجام کارهای میت از سوی کسیکه می گوید ولی یا وصی میت است
        548 - اگر کسی بگوید من وصی یا ولی میتم یا ولی میت به من اجازه داده که غسل و کفن و دفن میت را انجام دهم ، چنانچه دیگری نمی گوید من ولی یا وصی میتم یا ولی میت به من اجازه داده است ، انجام کارهای میت با اوست .

        لزوم مشارکت ولی میت با کسیکه میت برای انجام کارهای خود معین نموده است
        549 - اگر میت برای غسل و کفن و دفن و نماز خود غیر از ولی ، کس دیگری را معین کند، احتیاط واجب آن است که ولی و آن کس هر دو اجازه بدهند، و لازم نیست کسی که میت ، او را برای انجام این کارها معین کرده ، این وصیت را قبول کند ولی اگر قبول کرد، باید به آن عمل نماید.

7-وصى هاى متعدد
        حکم عمل به وصیت کسیکه چند وصی تعیین کرده است
        2705 - اگر کسی چند وصی برای خود معین کند، چنانچه اجازه داده باشد که هر کدام به تنهایی به وصیت عمل کنند، لازم نیست در انجام وصیت از یکدیگر اجازه بگیرند،و اگر اجازه نداده باشد، چه گفته باشد که همه با هم به وصیت عمل کنند، یا نگفته باشد، باید با نظر یکدیگر به وصیت عمل نمایند، و اگر حاضر نشوند که با یکدیگر به وصیت عمل کنند، و در تشخیص مصلحت اختلاف داشته باشند، در صورتی که تأخیر ومهلت دادن علت شود که عمل به وصیت معطل بماند، حاکم شرع آنها را مجبورمی کند که تسلیم نظر کسی شوند که صلاح را تشخیص دهد. و اگر اطاعت نکنند، به جای آنان دیگران را معین می نماید، و اگر یکی از آنان قبول نکرد، یک نفر دیگر را به جای او تعیین می نماید.

        حکم دو نفر وصیی که با هم باید به وصیت عمل کنند در صورت منتفی شدن یکی از آنان
        2715 - اگر کسی دو نفر را وصی کند، چنانچه یکی از آن دو بمیرد یا دیوانه یاکافر شود، حاکم شرع یک نفر دیگر را به جای او معین می کند، و اگر هر دو بمیرند،یا دیوانه یا کافر شوند، حاکم شرع دو نفر دیگر را معین میکند، ولی اگریک نفر بتواند وصیت را عملی کند، معین کردن دو نفر لازم نیست .

        لزوم تعیین همکار برای وصی توسط حاکم در فرض ناتوانی وصی از انجام وصیت
        2716 - اگر وصی نتواند به تنهایی کارهای میت را انجام دهد حاکم شرع برای کمک او یک نفر دیگر را معین میکند.